Pedodonti

Pedodonti, süt dişleri ve ardından daimi dişlerin çıktığı dönemde diş sağlığının korunması, olası problemlerin önlenmesi, ortaya rahatsızlıkların tedavisi ve geleceğe yönelik olarak dişlerin korunmasını sağlamakla uğraşan diş hekimliği dalıdır.

Pedodonti Uygulamaları Nelerdir?

Pedodontinin uygulamaları şunlardır:

  • Çürük gelişimini engelleyici uygulamalar
  • Dişeti (Periodontal) hastalıklarını önleyici uygulamalar
  • Yapısal gelişimsel anomalilerin tedavisi
  • Süt dişleri ve kalıcı dişlerin kanal tedavileri
  • Süt dişleri ve kalıcı dişlerin estetik tedavisi
  • Diş sıkma ve gıcırdatmasının tedavisi

Süt Dişleri Ne Zaman Çıkar?

Süt dişleri bebek 6 -12 aylıkken çıkmaya başlayıp, 24 – 30 aylıkken çıkışları tamamlanır. Toplamda 20 tane olan süt dişlerinin 10’u alt çenede 10’u üst çenede yer alır.

Kalıcı Dişler Ne Zaman Çıkar?

Kalıcı dişlerin çıkması 5-6 yaşlarında 1. büyük azı dişinin sürmesiyle gerçekleşir yaklaşık 20 yaşlarında tamamlanır. Toplam 32 tane olan kalıcı dişlerin 16’sı üst çenede, 16’sı alt çenede yer alır. Kesici, köpek, azı ve yirmi yaş adı altında dört gruba ayrılır.

İlk Diş Muayenesi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Bebekler ilk diş sürmeyi takiben (6-12. aylar arası) ilk diş muayenesine götürülmelidir. Sonrasında altı ayda bir yapılacak kontrollerle diş gelişiminin sağlıklı olması sağlanır.

Biberon Çürüğü Nedir?

Biberon çürüğü uyumadan önce ve/veya uyku esnasında biberonla içilen sütün ya da tatlandırılmış emziklerin ağızda kalmasıyla ortaya çıkar.

Kalan sütün içerdiği şeker dişlerde lekelenmelere ardından çürüklere yol açmaktadır.

Biberon Çürüğünü Engellemek İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Biberon çürüğü daha büyük sorunlara yol açabileceğinden ve bebeklerde çürük tedavisi zor olduğundan biberon çürüğü oluşması önlenmelidir. Bunun için:

  • İlk süt dişleri çıkmaya başladığında (6-12 aylar arası) dişlerin hijyeni sağlanmalıdır. Temiz ve hafif nemli bir gazlı bezi işaret parmağına sararak dişler temizlenebilir veya parmak fırçası kullanılabilir.
  • Bebeğin biberonla, anne memesinde tutularak ya da tatlandırılmış emzikle uyutulması 1 yaş dolaylarında mutlaka kesilmelidir.
  • İlk süt dişinin çıkmasıyla bebek ilk diş muayenesine götürülmeli daha sonra 6 ayda bir takip yapılmalıdır.
  • 2-4 yaş arasında diş hekiminin önerdiği bir diş macunu ile ya da diş macunu kullanmaksızın dişlerin fırçalanması gerekir.
  • Süte doğal da olsa tatlandırıcı katılmamalıdır.

Çocuklarda Uygulanan Diş Koruyucu Yöntemler

Çocuklarda uygulanan diş koruyucu yöntemler şu şekildedir:

1) Fissür Örtücüler (FissürSealantlar)

Fissür örtücüler azı dişlerinin çiğneyici yüzeylerindeki girintileri kaplamak için kullanılan şeffaf ya da beyaz sıvılardır. Girintilerin üstünün kaplanmasıyla bu yüzeylerde çeşitli artıkların birikimi ve buna bağlı oluşan çürükler önlenir. Fissür örtücülerin azı dişleri çıkar çıkmaz kullanılması son derece faydalı olacaktır. Ağrıya neden olmayan bir işlemdir. Eğer düşerse kolaylıkla yenilenebilir.

2)  Florür Vernik (Florür Cila) Uygulaması

Jel, köpük ya da cila şeklinde olan florür vernik sayesinde dişin mine yapısı güçlendirilir. Dişe sürülerek uygulanır. Yaş olarak 3 yaş civarında yaptırılabilir. İşlemden sonraki ilk dört saatte sıcak ve sert gıdalar ve içecekler alınmamalıdır. Yine sistemik olarak florür uygulaması yapılabilir. Bunun için içme suyuna ya da süte florid eklenebilir ayrıca pastil, tablet, damla formlarında da kullanılabilir. Sistemik uygulama hekimine danışmadan yapılmamalıdır.

Çocuklarda Uygulanan Diş Tedavileri

Süt Dişlerine Yapılan Kanal Tedavisi

Pulpaya (diş sinirine) uzanmış çürüklerde süt dişlerine mutlaka kanal tedavisi yapılmalıdır. Çocuklardaki kanal tedavisi malzemeleri özel olup, daimi dişin gelişimine engel olmazlar. Süt dişlerinin çekilmesi kalıcı dişlerin çıkışında sorunlara yol açacağından kanal tedavisi ve dişin korunması büyük önem taşır.

Dolgu ve Kron Uygulaması

  • Metal Esaslı Dolgu (Amalgam Dolgu)

Eğer yaygın diş çürüğü varsa tercih edilirler. Kısa sürede uygulanabilirler. Malzemenin içerdiği civa zararsız miktardadır. İşlemden sonraki 24 saat süresince dolgu yapılmış taraf kullanılmamalı, sert gıdalardan uzak durulmalıdır.

  • Plastik Esaslı Dolgu (Beyaz Dolgu/Kompozit Dolgu)

Diş rengindedirler, metal esaslı dolgulara nazaran yapımları daha uzun sürse de dişte hassasiyete yol açmamaları avantajlarıdır.

  • Metal kronlar

Paslanmaz çelikten oluşan metal kronlar ancak çürüklerin çok derin ve fazla olduğu, diş dokusunun yetersiz kaldığı durumlarda uygulanırlar. Süt dişlerinin daimi dişlerden daha küçük ve mine tabakalarının ince olması nedeniyle kronlar dolgulardan daha fazla tercih edilirler. Uygulamayı takiben hafif ağrı olabilir, bu durumda ağrı kesiciler yeterli olur. Bu uygulama süt dişlerinin dökülmesinde gecikme yapmaz ya da probleme yol açmaz. Günümüzde metal kronların dışı porselen kaplı ya da komple zirkonyum olan çeşitleri de bulunmaktadır.

Süt Dişlerinin Çekilmesi

Süt dişlerinin çekilmesi ancak tüm tedavi olanakları tükenmişse ya da daimi dişlere zarar verecek derecede ciddi bir enfeksiyon mevcutsa gerekli olur. Bunun dışında daimi dişlerin sağlıklı bir şekilde çıkabilmesi için süt dişlerinin ağızda korunmaları çok önemlidir. Çekim kararından önce radyolojik bir değerlendirme şarttır.

Süt dişi çekildikten sonra kalıcı dişlerin rahat çıkabilmesi için süt dişinin boşluğunun korunması gerekir. Bu sayede kalıcı dişin yeri daralmaz. Bu amaçla tutucu aparatlar kullanılır. Eğer tek diş çekilmişse sabit yer tutucu, birden fazla diş çekilmesi durumunda hareketli yer tutucu takılır. Sabit tutucuyu çocuk kendi çıkaramazken, hareketli tutucuyu kendi takıp çıkarabilir. Daimi dişlerin çıkmaya başlamasıyla diş hekimine kontrole giderek sağlıklı bir şekilde çıkıp çıkmadıkları takip edilmelidir.

 

This post is also available in: İngilizce Arapça Rusça