Ortodonti

Diş hekimliğinde çene, diş ve kafa kemiklerinin bozukluklarının, çarpıklıklarının yani anomalilerin saptanması, ilerlemesinin engellenmesi ve düzeltilmesiyle ilgilenen alana ortodonti adı verilir.

Genellikle diş teli takılan bölüm olarak bilinse de tedavi alanı çok daha geniştir. Cerrahlarla iş birliği yapılarak gerçekleştirilen Ortognatik Cerrahi de ortodontide önemli yer tutar.

Ortodontik tedavi ile hem fonksiyonel iyileşme hem de kişinin sosyal yaşamında kendine güveninin gelmesi sağlanır.

Ortodontik Bozuklukların Nedenleri

  • Genetik yatkınlık
  • Travmalar (çarpma, düşme gibi)
  • Ağızdan solunum
  • Parmak emme
  • Dudak, dil emme
  • Uzun süre biberon, emzik kullanma
  • Yatık damak, yarık dudak gibi konjenitalanomaliler
  • Diş gıcırdatma, düşme veya çarpma gibi travmalar
  • Müdahale edilmemiş bademcik, geniz eti hastalıkları

Ortodontik Muayeneye Ne Zaman Gidilmelidir?

Ortodontik muayene gecikilmeden yapıldığında çok daha verimli ve etkin bir tedavi sağlanır. Bu nedenle çeneyle ilgili sorunlar için çocuklarda ergenliğe girmeden önce (10 yaş civarı) muayene ve tedavi önerilir. Yine çeşitli gelişim bozukluklarının erken saptanması ve önlenmesi açısından 5 yaş civarında muayede önem taşır. Ortodontik tedavi (diş teli) için yaş sınırlaması bulunmamaktadır.

Ortodontik Tedavi Türleri

Ortodontik tedavi koruyucu, önleyici ve sabit ortodontik tedavi olarak üç ana bölümde incelenir.

Koruyucu Ortodontik Tedavi

Koruyucu ortodontik tedavi ileride ortaya çıkabilecek ortodontik sorunları önceden saptar, ilerlemesini önler, gelişimi düzene sokar. Eğer süt dişleri erken dökülmüşse yerine gelecek daimi dişlerin sürülmesinde problemler yaşanır, diş bozuklukları ortaya çıkar. Koruyucu ortodontik tedavi ile erken dökülmüş süt dişlerinin yerini koruyan yer tutucular kullanılarak kalıcı dişlerin düzgün şekilde çıkması sağlanır. Çürük dişlerin tedavisinin yapılması da bu tedaviye dahildir.

Önleyici Ortodontik Tedavi

Diş gelişimini bozan parmak, dudak, dil emme, anormal yutkunma gibi davranışlar sonucu gelişebilecek problemleri önlemek ve kalıcı dişlerin düzgün çıkmasını sağlamak amacıyla uygulanan tedavi önleyici ortodontik tedavi kapsamına girmektedir. Böylece yüz, çene, diş malpozisyonları önlenir, giderilir. Hareketli aygıtlar kullanılarak tedavi gerçekleştirilir.

Sabit Ortodontik Tedavi

Sabit ortodontik tedavi kalıcı dişler çıktıktan sonra yapılır. Yaklaşık 18-36 ay arası sürebilir. Hasta tarafından değil hekim tarafından takılıp çıkarılabilen braketler ve bunların arasından geçen teller kullanılır. Hastanın durumu dişlerin iç yüzeylerine yapışan braket kullanımına uygunsa dışarıdan görünmeyebilirler.

Braketler ve Diş Telleri

Hastanın durumuna göre kullanılan farklı braket türleri şöyle sıralanabilir:

Metal Braketler

Metal braketler en çok kullanılan türdür. Paslanmaz çelikten üretilirler. Ekonomik oluşları br avantajdır. Teli tutturmak için kullanılan lastikler tercihe göre renkli ya da renksiz olabilir.

Lingual Braketler

Özellikle estetik açıdan tercih edilir. Dişlerin durumu uygunsa dişlerin arka yüzeylerine takılarak diş tellerinin görünmez olması sağlanır.

Safir Braketler

Şeffaf ve sağlam braketlerdir. Estetik oluşları avantajdır ancak lekeyi daha çok gösterirler.

Seramik Braketler

Yakından bakılmadıkça fark edilmesi zor olan, yarı saydam malzemeden üretilmiş, estetik braketlerdir. Lekeyi daha fazla belli ederler.

Invisalign ( Diş Telsiz Ortodonti Tedavisi )

Invisalign tedavi, kişiye özel hazırlanmış şeffaf plakların dişe geçirildiği, tel kullanılmayan ortodontik tedavi türüdür. Dişler yavaş yavaş hareket eder. Estetik açıdan tercih edilir. Tedavi süresince günde en fazla bir iki saat civarı çıkarılır.

Pekiştirme Tedavisi

Diş telleriyle tedavi tamamlandıktan sonra dişler yeniden eski pozisyonlarına dönmeye meylederler. Bunu önleyerek dişlerin tedavi sonrası pozisyonlarını korumak için pekiştirme tedavisi yapılır. Bunun için dişlerin arka tarafına yapıştırılan sabit ve görünmeyen apareyler ya da hastanın kendisinin takıp çıkarabildiği hareketli apareyler kullanılır. Pekiştirme tedavisi genellikle asıl ortodontik tedavi sürecinin yarısı kadar bir süre devam eder.

Ortodontik Tedavi Süresince Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ortodontik tedavi (diş teli) sabır ve hasta uyumu gerektiren bir süreçtir. Bu süreçte özellikle;

  • Sert gıdalar ısırmak yerine küçük parçalar halinde kesilerek yenilmelidir.
  • Ağız hijyeni optimum düzeyde sağlanmalıdır. Her öğünün ardından dişler fırçalanmalı, diş fırçası bir aydan fazla kullanılmamalıdır.
  • Braket ve tellere zarar verecek asitli, şekerli gıdalar ve sert kuru yemişlerden uzak durulmalıdır.
  • Isırırken mümkün olduğunca ön dişler kullanılmamalıdır.
  • Ortodontik tedavisüresince ve sonrasında diş sıkmak veya gıcırdatmaktan kaçınılmalıdır.

Tedaviye hekimin önerdiği süre ve şekilde devam edilmelidir.

This post is also available in: İngilizce Arapça Rusça